AN EXAMINATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN HIGH SCHOOL STUDENTS' THINKING STYLES AND CERTAIN HUMAN VALUES IN TERMS OF VARIOUS VARIABLES

İsmail Gelen, Mehmet Örüker

Abstract


Thinking style is the way intelligence and ability are used. Values, on the other hand, is a guiding principle that serves as a benchmark in every aspect of people's lives. Thinking and values education are important subjects in students' development. This study, conducted with 301 high school students in two provinces in eastern Turkey, was designed using a correlational survey design, one of the quantitative research methods. Data were collected using a "Personal Information Form," a "Thinking Styles Inventory," and a "Human Values Scale." The aim of this study is to examine whether there is a significant difference between thinking styles and human values of high school students and to reveal the relationship between them. The study examined significant differences between the independent variables of gender, age, family income level, and student achievement, and the concepts of style and values. Therefore, t-tests, analysis of variance, impact analysis, and correlation were performed. The results showed significant differences between thinking styles and age, family income level, and student achievement; and also, between human values and gender and student achievement. It is also seen that there is a very little correlation between thinking styles and values.

Keywords


thinking style, values, high school, student, education

Full Text:

PDF

References


Akbaş, O. (2008). Değer eğitimi akımlarına genel bir bakış. Değerler Eğitimi Dergisi, 6(16), 9-27. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ded/article/312499

Akgül, T. (2013). Ortaöğretim öğrencilerinin okul iklimine ilişkin algıları ile insani değerleri benimseme düzeyleri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Fırat Üniversitesi.

Akın, U., & Arslan, G. (2014). İdeoloji ve eğitim: devlet-eğitim ilişkisine farklı bir bakış. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 81-90. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/200329

Bayter, M. (2008). Kütüphanelerin Örgütsel Davranışının Gelişimi. Türk Kütüphaneciliği, 22(1), 3-24. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/tk/article/624235

Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı. Pegem Akademi Yayıncılık. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/787025

Büyükyıldırım, İ. (2013). Siber mağdur olmanın insani değerler ve sosyodemografik değişkenler açısından incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/ded/article/312351

Çelik, D. (2016). 11.sınıf öğrencilerinin düşünme stilleri, öğrenme stratejileri ve düşünme stilleri ile öğrenme stratejileri arasındaki ilişki. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi. https://doi.org/10.17860/efd.37220

Çınar, G. (2016). Öğretmen adaylarının düşünme stilleri ile yansıtıcı düşünme eğilimleri arasındaki ilişki. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi] Ondokuz Mayıs Üniversitesi. Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=glbftH_S7sPhZuCChcPEkw&no=qTbjmrASX2zyzEeHcx9KTQ

Demir, Ö., & Osmanoğlu, D. E. (2013). Lise öğrencilerinin düşünme stillerinin çeşitli değişkenler acısından incelenmesi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(1), 165-184. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ebader/article/555208

Demirkan, Ö. (2023). Eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi. In H. Ünsal (Ed.), Eğitimde Program Geliştirme (pp. 141-169). Pegem Akademi. Retrieved from https://avesis.gazi.edu.tr/yayin/96521f20-bc10-484a-a392-601a136157da/egitimde-program-gelistirme

Dilmaç, B. (1999). İlköğretim öğrencilerine insani değerler eğitimi verilmesi ve ahlaki olgunluk ölçeği ile eğitimin sınanması. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi. Retrieved from https://toad.halileksi.net/wp-content/uploads/2022/07/ahlaki-olgunluk-olcegi-moral-maturity-scale-toad.pdf

Dilmaç, B. (2007). Bir grup fen lisesi öğrencine verilen insani değerler eğitimin İnsani Değerler Ölçeği ile sınanması. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Selçuk Üniversitesi. Retrieved from https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/78679

Dursun, H. (2016). Lise öğrencilerinin değer tercihleri ve yaşam doyumları arasındaki ilişki. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.

Fer, S. (2005). Düşünme stilleri envanterinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 5(1), 31-68.

Gay, L. R., Mills, G. E., & Airasian, P. (2006). Educational Research. Pearson: Ohio. Retrieved from https://books.google.ro/books/about/Educational_Research.html?id=ecpjQgAACAAJ&redir_esc=y

Gelen, İ. (2002). Sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersinde düşünme becerilerini kazandırma yeterliklerinin değerlendirilmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(10), 100-119. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/cusosbil/article/59709

Gelen, İ. (2017). P21-program ve öğretimde 21. yüzyıl beceri çerçeveleri (ABD uygulamaları). Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 15-29. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/386403

Gelen, İ., Yılmaz, A., & Kurtulmuş, M. (2010). İlköğretim 5. Sınıf öğrencilerinin sosyo ekonomik düzeyleri ile değerleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(14), 237-246. Retrieved from https://www.semanticscholar.org/paper/%C4%B0lk%C3%B6%C4%9Fretim-5.-S%C4%B1n%C4%B1f-%C3%B6%C4%9Frencilerinin-sosyo-ekonomik-Gelen-Y%C4%B1lmaz/bfa905d74d445cf665a34f645207af28cb7474bc

George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows step by step. A simple study guide and reference. Pearson Education. Retrieved from https://books.google.ro/books/about/SPSS_for_Windows_Step_by_Step.html?id=KS1DPgAACAAJ&redir_esc=y

GPE. (2020). 21st century skills: What potential role for the global partnership for education? A landscape review. Global Partnership for Education Retrieved from https://www.globalpartnership.org/library/21st-century-skills-what-potential-role-global-partnership-education

Güneş, A. (2015). Lise öğrencilerinin şiddet ve değer eğilimlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi (Rize ili örneği). [Yayımlanmamış doktora tezi]. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi. Retrieved from https://avesis.kocaeli.edu.tr/yonetilen-tez/b5f788c3-3808-462f-979b-6012278aa878/lise-ogrencilerinin-siddet-ve-deger-egilimlerinin-bazi-degiskenler-acisindan-incelenmesi-rize-ili-ornegi

Hall, T., Strangman, N., & Meyer, A. (2003). Differentiated instruction and implications for UDL implementation. Preventing School Failure, 52(2), 21–30. Retrieved from https://www.cast.org/resources/tips-articles/ncac-differentiated-instruction-udl/

İnan Kılıç, A. (2020). Lise Öğrencilerinin Manevi- İnsani Değerler Eğilimi. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi, 24(2), 807-831. https://doi.org/10.18505/cuid.765415.

İşçan Demirhan, C. (2019). Değerler eğitiminde temel kavramlar. In A. F. Ersoy & P. Ünüvar (Eds.), Karakter ve değerler eğitimi (pp. 31–50). Anı Yayıncılık.

Kayır, G. (2011). Ortaöğretim öğrencilerinin değer algılarının incelenmesi. Eskişehir örneği. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.

Kavun, Y. (2016). Ergenlerde dindarlık ve insani değerler. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi. Retrieved from https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=jzKAnGSx-UwR6CAUnaQd7w&no=0RHmQpHcwGtvj_h-EjzqWg

Keskin, Y., Öksüz, Y., Gelen, İ., & Yılmaz, H. B., (2012). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin bazı evrensel değerleri kazanım düzeylerinin karşılaştırılması Samsun İli Örneği. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (31)2, 351-374. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/187990

Kurt Kaban, G. (2019). Ergenlerde siber zorbalığın insani değerler açısından incelenmesi (Kocaeli örneklemi). [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Afyon Kocatepe Üniversitesi. https://doi.org/10.52528/genclikarastirmalari.859192

Q’leary, Z. (2004). The essential guide to doing research. Sage Publications. Retrieved from https://www.univ-setif2.dz/images/ecr-sc/The_essential_guide_to_doing_research.pdf

Mardin, S. (2010). Lise öğrencilerinin düşünme stilleri. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi.

MEB (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni. MEB.

Öz Aydın, S., Öztürk, G., Aydar, M., & Avcu, M. (2023). Lise Öğrencilerinin Düşünme Stilleri ile Çevresel Bakış Açıları Arasındaki İlişki. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi(55), 1-20. https://doi.org/10.53444/deubefd.1099961

Özdamar, K. (2013). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Nisan Kitabevi.

Palut, B. (2008). Düşünme stilleri ve anne-baba tutumları arasındaki ilişki. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi (24). Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/deubefd/article/268239

Patton, M. Q. (2002). Qualitative research & evaluation methods. Sage Publications. Retrieved from https://books.google.ro/books/about/Qualitative_Research_Evaluation_Methods.html?id=FjBw2oi8El4C&redir_esc=y

Sarı, E. (2005). Öğretmen adaylarının değer tercihleri. Değerler Eğitimi Dergisi, 3(10), 73-87. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ded/article/312548

Sternberg, R. J. (1988). Mental self-government: A theory of intellectual styles and their development. Human Development, 31, 197-224. Retrieved from https://www.jstor.org/stable/26767535

Sternberg, R. J. (1994). Allowing for thinking styles. Educational Leadership 52(3), 36. Retrieved from https://www.ascd.org/el/articles/allowing-for-thinking-styles

Sternberg, R. J., & Grigorenko, E. L. (1995). Styles of thinking in the school. European Journal of High Ability, 6(2), 201–219. https://doi.org/10.1080/0937445940060211

Sternberg, R. J. (2009). Düşünme stilleri. Redhouse Eğitim Kitapları.

Sternberg, R. J., & Wagner, R. K. (1992). Thinking Styles Inventory. (Unpublished test). Yale University. https://doi.org/10.1037/t14063-000

Taşpınar, M. (2017). Sosyal bilimlerde SPSS uygulamalı nicel veri analizi. Pegem Akademi. Retrieved from https://depo.pegem.net/9786052410585.pdf

Tavşancıl, E., & Aslan, E. A. (2001). İçerik analizi ve uygulama örnekleri. Epsilon Yayıncılık. Retrieved from https://www.kitapyurdu.com/kitap/icerik-analizi-ve-uygulama-ornekleri-sozel-yazili-ve-diger-meteryaller-icin/34094.html?srsltid=AfmBOorP5AjlYG4GrkCGVBOnssq88uYOdJjGRNVH1LBYmbE1iu1qxRm1

Toraman, Ç., & Özdemir H. F. (2023). Evren ve örneklem. In A. İlğan, & A. Ekinci (Eds.), Eğitimde araştırma yöntemleri (pp. 135-167). Nobel Akademik Yayıncılık.

Türel, Y. K., Şimşek, A., Şengül Vautier, C. G., Şimşek, E., & Kızıltepe, F. (2023). 21. yüzyıl becerileri ve değerlere yönelik araştırma raporu. Millî Eğitim Bakanlığı. https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2023_05/11153521_21.yy_becerileri_ve_degerlere_yonelik_arastirma_raporu.pdf

Türk Dil Kurumu (TDK). (2025a, April 10). Düşünmek. Güncel Türkçe Sözlük. Retrieved June 6, 2025, from https://sozluk.gov.tr/

Türk Dil Kurumu (TDK). (2025b, April 10). İhtiyaç. Güncel Türkçe Sözlük. Retrieved June 6, 2025, from https://sozluk.gov.tr/

Ulusoy, K. (2010). Değer eğitimi; davranışçı ve yapılandırmacı yaklaşıma göre hazırlanan tarih programlarında değer aktarımı, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 32-51. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/trakyasobed/article/326336

Yılmaz, E., Güner, B., & Caner, N. (2022). Meslek lisesi öğrencilerinin öz-yeterliklerinin yordayıcısı olarak insani değerler. Milli Eğitim Dergisi, 51(236), 3181–3209. https://doi.org/10.37669/milliegitim.938186

Yılmaz, S. (2016). İmam Hatip Lisesi öğrencilerinin akran ilişkilerinin, insani değerler ve öznel iyi oluş düzeyleri açısından incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi. Retrieved from https://doi.org/10.23863/kalem.2017.66

Yılmaz, E. (2009). Açık öğretim lisesi ve mesleki açık öğretim lisesi öğrencilerinin insani değer profillerinin karşılaştırılması. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yeditepe Üniversitesi.

Yiğit, R., & Dilmaç, B. (2011). Ortaöğretimde öğrencilerin sahip oldukları insani değerler ile akademik erteleme davranışlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31, 159-177. Retrieved from https://library.dogus.edu.tr/mvt/pdf.php?pdf=0011854&lng=1

Zhang, L. F., & Sternberg, R. J. (2000). Are learning approaches and thinking styles related? A study in two Chinese populations. The Journal of Psychology, 134, 469-489. https://doi.org/10.1080/00223980009598230




DOI: http://dx.doi.org/10.46827/ejae.v11i1.6676

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright © 2015 - 2026. European Journal of Alternative Education Studies (ISSN 2501-5915) is a registered trademark of Open Access Publishing Group. All rights reserved.

This journal is a serial publication uniquely identified by an International Standard Serial Number (ISSN) serial number certificate issued by Romanian National Library (Biblioteca Nationala a Romaniei). All the research works are uniquely identified by a CrossRef DOI digital object identifier supplied by indexing and repository platforms.

All the research works published on this journal are meeting the Open Access Publishing requirements and can be freely accessed, shared, modified, distributed and used in educational, commercial and non-commercial purposes under a Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).